مراقبت های بعد از جراحی سنگ کلیه

امروزه جراحی های سنگ کلیه به روش های بسته انجام می شود و تقریبا جراحی باز برای سنگ های کلیه منسوخ شده است. و در کشور ما در حال حاضر کمتر از یک درصد سنگ های کلیه به روش جراحی باز انجام می شود. بیشتر موارد جراحی های سنگ کلیه یعنی حدود 99 درصد موارد به شیوه جراحی بسته انجام می گردد. از جمله موارد مهم در این موضوع، مراقبت های بعد از جراحی سنگ کلیه می باشد.

انواع این جراحی ها و انواع شایعتر آن شامل TUL هست که روش جراحی است که جراح اورولوژی سنگ حالب را به وسیله یورتروسکوپ از داخل حالب می شکند و خارج می سازد. روش دیگر RIRS است که روش بسیار خاص و محدودی است که در کشور ما کلا توسط دکتر مجتبی عاملی فوق تخصص اندواورولوژی و همکاران فوق تخصص اندواورولوژی کم و انگشت شماری  انجام می گردد.

در این روش به وسیله یورتروسکوپ هایی که فلکسیبل هستند و نوک آن قابلیت انحنا را دارد وارد حالب و کلیه شده و سنگ های بیمار را در تمام مسیرها شکسته و پودر می کنند و خارج می شود. روش دیگر در سنگ های بسیار بزرگتر انجام می شود به نام PCNL است که در این روش از پهلو یا پشت بیمار سوراخی به اندازه حدودا یک سانتی متر ایجاد می شود و وارد کلیه شده و سنگ ها خارج می شود. بسته به شرایط بیمار ممکن است لوله ای در داخل این تراکت گذاشته شود یا نشود.

برای کسب اطلاعات بیشتر از عمل جراحی سنگ کلیه کلیک کنید.

مراقبت های بعد از جراحی TUL

مراقبت های بعد از جراحی TUL به عنوان یکی از شایعترین روش های جراحی  سنگ کلیه چیست؟ این مراقبت ها بستگی دارد به این که آیا جراح برای بیمار سوند داخلی به نام دبل جی را گذاشته است یا نه. نکته مهمی در بیماران با جراحی TUL هست چرا که وقتی جراح به دلیل تنگی حالب، و سنگ شکنی طولانی داخل حالب یا حالب بیمار به دلیل طولانی ماندن سنگ و عدم دفع آن ملتهب شده است ممکن است از دبل جی استفاده شود، برای اینکه حالب گشاد شود و چسبندگی پیدا نکند.

بیمارانی که دبل جی دارند باید آگاه باشند این دبل جی یا استنت داخل خالب موجب آزارهایی برای بیمار خواهد شد که شامل سوزش و تکرر ادرار، درد پهلو در پایان ادرار در طرفی که دبل جی هست، حتی بدون ارتباط با ادرار کردن ممکن است درد پهلو باشد. بنابراین این دردها ممکن است بیمار را آزار دهد و فکر کند که ممکن است بخشی از سنگ باقی مانده باشد در حالی که این گونه نیست و کاملا این علائم با وجود دبل جی طبیعی است.

در تمام مدت زمانی که بیمار دبل جی دارد به دنبال راه رفتن و تحرک بیمار ممکن است خون در ادرار ببیند که این خون معمولا زیاد نیست و هیچ وقت باعث کم خونی بیمار نمی شود، و علی رغم نگرانی بیمار خطری برای فرد ندارد، و علت آن این است که به دلیل تحرک نوک دبل جی که در مثانه است به جدار مثانه برخورد می کند و ملتهب شده و خون می دهد. بنابراین حتی دفع لخته در این بیماران هم جای نگرانی ندارد. بعد از عمل TUL توصیه می شود بیمار مایعات بیشتر استفاده کند، نمک استفاده نکند، در صورت تب حتما به جراح خود مراجعه نماید.

مراقبت های بعد از جراحی سنگ کلیهعلامت بعد از جراحی TUL

مهمترین علامت بعد از جراحی TUL تب می باشد که به جراح باید  اطلاع داده شود تا داروهای بیمار تعویض شود و یا حتی نیاز به بستری مجدد بیمار باشد. بعد از عمل انجام فعالیت های معمول در حد راه رفتن، پله بالا و پایین رفتن منعی ندارد اما ورزش های سنگین خصوصا پریدنی و جهیدنی که ممکن است محل دبل جی را تغییر دهد توصیه نمی شود. بیمار باید حتما آنتی بیوتیک ها و داروهای ضد دردی را که جراح تجویز کرده است به طور دقیق و در ساعت تجویز شده مصرف نماید. هر نوع درد شکمی غیرطبیعی و زیاد و غیرقابل تحمل و تب و لرز و علائمی از این گونه به جراح اطلاع داده شود.

مراقبت های بعد از جراحی ریرس RIRS

مراقبت های بعد از جراحی ریرس RIRS ، چون اکثر اوقات جراح از دبل جی استفاده می کند، همان توصیه های بعد از عمل TUL برای این بیماران هم توصیه می شود. معمولا در جراحی RIRS حجم های بزرگتری از سنگ خصوصا سنگ های در داخل کلیه پودر می شوند، بیمار باید مصرف بالای مایعات را داشته باشد، فعالیت بدنی را در حد عادی داشته باشد چون این فعالیت عادی روزمره و راه رفتن پودرها و خرده ریزه های حاصل از عمل با احتمال بیشتری از کنار دبل جی احتمال دفع پیدا می کند و امکان اینکه دبل جی بیمار زودتر خارج شود بیشتر است. مابقی مراقبت های بعد از عمل کاملا شبیه TUL می باشد. چون مکانیسم عمل تا حدودی مشابه آن است و فقط در صورت تب، بی حالی و دردهای شدید و بی اشتهایی نیاز به مراجعه و ویزیت توسط جراح خود را دارد.

مراقبت های بعد از PCNL

مراقبت های بعد از PCNL ، مقداری با جراحی های قبلی فرق دارد چون در این جراحی پهلو یا پشت بیمار به وسیله تروکار و دیلاتاتورها سوراخ می شود، عوارض آن متفاوت و گاها شدیدتر است. بعد از جراحی PCNL بیمار حتما باید یک هفته استراحت کند، کار سنگین به هیچ عنوان انجام ندهد، کمتر راه برود و بیشتر اوقات دراز کشیده باشد و مصرف مایعات زیاد باشد.

مراقبت های بعد از جراحی سنگ کلیهمراقبت های مربوط به دبل جی

مراقبت های مربوط به دبل جی برای این افراد هم توصیه می شود اما نکته مهم خونی است که از ادرار خارج می شود چون در این روش جراحی کورتکس یا قشر کلیه سوراخ می شود خطر خونریزی های شدید در این جراحی بیشتر است. اگر بیمار خونریزی غلیظ و دفع لخته خون داشته باشد باید حتما به اورژانس و به پزشک جراح مراجعه کند و با آزمایشات مطمئن شوند که این خونریزی مختل کننده حیات نباشد. در این جراحی هم مصرف بالای مایعات توصیه می شود چون تعدادی از سنگ ها از پهلو خارج می شود ولی خرده ریزه هایی از سنگ به دنبال شکستن و خرد کردن وجود دارد که باید به مرور و از کنار دبل جی خارج شود.

اما چون از پهلو یا پشت سوراخ می شود در مسیر آن گاها ریه و پرده جنب و گاهی روده هم ممکن است آسیب ببیند، تب طولانی و بالای 38 درجه سانتی گراد بعد از PCNL باید جدی گرفته شود. چون ممکن است در یکی از این نواحی مشکلی ایجاد شده باشد و منجر به تب شده باشد. هر گونه تنگی نفس و خون در مدفوع، ترشحات چرکی از محل سوراخ عمل حتما باید به جراح اطلاع داده شود و نیازمند مراقبت و پیگیری دارد.

دردهای معمول در پهلو و کلیه و مقدار کمی خونریزی قابل انتظار است، سوزش و تکرر ادرار قابل انتظار است و نیازمند مراجعه نیست. اگر بعد از جراحی برای بیمار نفروستومی گذاشته شود از محل ورود به پهلو لوله یا سوندی خارج شده باشد بیمار باید از لوله و آن محل مراقبت نماید تا روزی که جراح آن را خارج کند، کشیده یا خارج نشود. و باید طبق دستور جراح در روزی که برای خروج گفته شده اقدام شود.